กฎข้อที่หนึ่ง

การดำรงชีวิตอยู่ในโลกนี้ มีเคล็ดลับนานัปประการ
ผมมองเหมือนสูตร (Formula) ทางคณิตศาสตร์หรือวิทยาศาสตร์ยังไงยังงั้น
เรา Input อะไรเข้าไป มันก็ Output ออกมาตามสูตรที่เราตั้งหรือวางไว้
ตอนเป็นเด็กผมเรียนไม่เก่ง แต่คบกับเพื่อนเรียนเก่ง ผมก็เลยเรียนเก่ง(ในระดับหนึ่ง)
ผมคบกับอรรถวุฒิ เพื่อนซึ่งเบิกทางปัญญา เหมือนคนที่มาปลุกให้ผมตื่นภวังค์
เหมือน นีโอในเรื่อง The Metrix ที่ตื่นขึ้นมาพบโลกของความเป็นจริง
แล้วผมก็ตื่นจริงๆ
ผมคบกับเพื่อนเที่ยวกลางคืน ผมก็จะเอาแต่เที่ยว มอมเมาตัวเองไปวันๆ
ผมคบกับเพื่อนที่เป็นนักธุรกิจ เค้าก็พูดคุยกันแต่เรื่องจะทำมาหากินอย่างไร
จะเอาเปรียบผู้คนที่ด้อยปัญญากว่าอย่างไร
ผมมีเพื่อนที่คุยกันแต่เรื่องลามก
ใจผมก็หมกมุ่นอยู่แต่เรื่องสาวๆ จนเต็มฮาร์ดดิสในคอมพ์
ฯลฯ

มนุษย์เป็นสัตว์สังคม
เราหลีกเลี่ยงสังคมไม่ได้ แต่เราคัดคนที่จะมาคบกับเราได้
เพื่อนเป็นอย่างไร เรามักเป็นอย่างนั้น

ในแม่น้ำ
ธรรมชาติของทราย ก็ย่อมรวมกันอยู่กับทราย
ก้อนกรวดขนาดเล็ก ก็รวมกันแต่เฉพาะขนาดเล็ก
หินก้อนใหญ่ ก็รวมกันอยู่กับก้อนใหญ่
ธรรมชาติมีการกลั่นกรองในตัวของมันเอง

พฤติกรรมกลุ่มคนกลุ่มหนึ่งเป็นอย่างไร
เราสุ่มตัวอย่างหยิบขึ้นมาสักคน
แนวโน้มพฤติกรรมคนนั้น ก็ไม่หนีห่างจากพฤติกรรมกลุ่มตามสมมติฐาน
กลุ่มคนร้าย ก็ย่อมไม่รู้สึกตัวว่าตัวเองเป็นคนร้าย
กลุ่มคนชั่ว ก็ย่อมไม่สึกตัวว่าตนเป็นคนชั่ว เพราะมันชั่วเท่ากันหมด
ก็เลยดีเท่ากันหมด
กลุ่มโจรใต้ ก็ย่อมเชื่อว่าตนเองทำในสิ่งที่ถูกต้องอยู่

ในทางกลับกัน
สมมติเราเป็นคนเรียนไม่เก่ง ลองไปอยู่ในกลุ่มคนเรียนเก่ง
เดี๋ยวเราก็เก่งเอง
มันเป็นการดูดซึม แต่ไม่ใช่ การออสโมซิส เป็นการแพร่กระจาย (fussion)
หมายถึงพลังของคนเรียนเก่ง จะแพร่มาถึงเราโดยอัตโนมัติ
ลองเราไปอยู่ใกล้ๆ นักกีฬาระดับประเทศดูซิ
เราจะรู้สึกถึงพลังที่เค้ามี ทั้งพลังกายและพลังใจ มันอัดแน่น
ยิ่งเรามีโอกาสไปคลุกคลี
เราย่อมรับการถ่ายทอดสิ่งที่เค้าเป็นมาโดยที่เราไม่รู้ตัว

นี่ประไรที่พ่อแม่ผู้ปกครองเด็กนักเรียน
ถึงได้ขวนขวายให้ลูกของตนเรียนในโรงเรียนดังๆ เด่นๆ
แม้จะแพงถึงขั้นหูฉี่ได้
แต่นอกจากความภาคภูมิใจแล้ว นั่นคือการซื้อสังคมให้ลูก
ซื้อผู้คนรอบข้างให้ลูก


มนุษย์เป็นสัตว์สังคม
สูตรหรือฮวงจุ้ย ของชีวิตที่งดงาม
ย่อมหนีไม่พ้น การคบเพื่อนที่นำไปในทางที่ดี ที่ถูกต้อง
ที่พากลุ่มไปในทางสร้างสรรค์ ไม่พากันตกเหว
เมื่ออ่านหนังสือไปมา ผมถึงได้รู้ว่า
อ๋อ...นี่คือมงคลชีวิตข้อที่ 1 นั่นเอง
คือการคบบัณฑิต

เราอาจมีข้อกังขาว่า มันเลือกไม่ได้
เรามีนาย มีลูกน้อง มีเพื่อน ซึ่งพากันชักจูงลงเหวด้วยกันทั้งสิ้น
ผมอยากใช้คำว่า เลี่ยง
หรือ แสวงจุดร่วม สงวนจุดต่าง
แต่ไม่ใช่ เฮไหนเฮนั่น
คนเราไม่มีใครดี 100% หรือ ชั่ว 100%
แม้กระทั่งโจร คนร้าย มันยังรักพ่อรักแม่ ทำเพื่อลูก
เราเลือกคบในส่วนที่ดีของเค้าได้
ในขณะเดียวกัน
เดินทางมุ่งหน้า แสวงหามิตรที่ใช่ ให้เป็นไปตามกฎของแม่น้ำ
ที่แยกตะกอน หิน กรวดทราย กลั่นกรอง ด้วยธรรมชาติของมันเอง

เราอาจจะมีเพื่อนน้อยลง
นั่นก็ไม่ใช่ปัญหา
มันเป็นธรรมชาติอยู่แล้วว่า คนชั่วย่อมมีมาก คนดีมันมีน้อย
โกวเล้งเอง ก็ยังกล่าวอยู่ว่า มีมิตรสหายสักร้อยคน
ก็ยังไม่เท่ามีสหายที่รู้ใจเพียงคนเดียว